ડિયર નૅચર,
કોઈ પણ કચ્છી કચ્છ બહાર ગુજરાતના કોઈ પણ ભાગમાં, મુંબઈમાં કે પછી વિદેશમાં રહેતો હોય એ ચોમાસું શરૂ થાય ત્યારે પોતાના વતનમાં, ગામમાં રહેતાં સગાં-સ્નેહી કે પછી દોસ્તને ફોન જરૂર કરે છે અને પૂછે છેઃ વરસાદ પડ્યો કે..? સામેથી જવાબ મળે કે હા, વરસાદ શરૂ થઈ ગયો છે... તો એ કચ્છી તરત પોરસાઈ જાય છે અને પત્ની કે ઘરનાં મહિલા સભ્યને કહે છે: લાપસી મૂકો, આપણા ગામમાં વરસાદ પડ્યો છે!
આ જ વાત સૌરાષ્ટ્ર બહાર વસતા સૌરાષ્ટ્રના ઘણાખરા લોકોને લાગુ પડે છે. એક વરસાદ માણસને ધરતી સાથે કેવો જોડી દે છે?
સૌરાષ્ટ્ર હોય કે કચ્છ, ગામમાં રહેતા મોટા ભાગના પરિવારો ખેતી સાથે જોડાયેલા હોય છે. ભારતને કૃષિપ્રધાન દેશ આજેય ગણવામાં આવે છે, પણ ખેતીની હાલત આજે એવી થઈ ગઈ છે કે ઘણા ખેડૂત અને ખેતમજૂર ખેતી છોડી રહ્યા છે. શા માટે? કારણ એક નહીં, પણ એકથી વધુ છે. એક તો ખેતી બહુ મહેનત માગી લે છે અને એની સામે મળવું જોઈએ એટલું વળતર મળતું નથી. પાકના ભાવ પૂરા મળે જ એની કોઈ ગૅરન્ટી નથી. સરકાર દ્વારા ખેડૂતની આવક બમણી કરી દેવાનું વચન અપાયું છે એ એક વાત છે અને જમીન પરની હકીકત સાવ જુદી છે.
અને આવક ઓછી થાય છે ને ખેતી હવે કોઈ સારો, સારું વળતર આપતો વ્યવસાય નથી એવીય માનસિકતા બનવા લાગી છે. એમાંથી આર્થિક જ નહીં, પણ સામાજિક સમસ્યા ઊભી થઈ છે. ગામડાંમાં રહી ખેતી કરનારા યુવાનોનાં લગ્ન જલદી થતાં નથી. ઉંમર વધવા લાગે છે અને કેટલાક કિસ્સામાં તો એવું બને છે કે લગ્નની ઉંમર પણ વીતી જાય છે એટલે પરણીને થાળે પડવાની આશા જ એ યુવાન છોડી દે છે.
Bu hikaye Chitralekha Gujarati dergisinin July 29, 2024 sayısından alınmıştır.
Start your 7-day Magzter GOLD free trial to access thousands of curated premium stories, and 9,000+ magazines and newspapers.
Already a subscriber ? Giriş Yap
Bu hikaye Chitralekha Gujarati dergisinin July 29, 2024 sayısından alınmıştır.
Start your 7-day Magzter GOLD free trial to access thousands of curated premium stories, and 9,000+ magazines and newspapers.
Already a subscriber? Giriş Yap
જસ્ટ, એક મિનિટ...
પણ એકધારા સુસંગત પ્રયાસો છેવટે સુંદર પરિણામનું નિર્માણ કરે છે.
સમયના ખેલ છે ન્યારા
સફળતા, વિફળતા, સમય પાર છું અકળ મન, હૃદય, રક્તસંચાર છું હકીકતમાં છું, પણ હકીકત નથી હું ઢેબે ચઢી કોઈ વણઝાર છું.
મિડલ ચાઈલ્ડ સિન્ડ્રોમઃ ન અહીંના... ન ત્યાંના
પરિવારના સૌથી મોટા અને સૌથી નાના બાળકને ઘણા ‘વિશેષાધિકાર’ મળે છે, પણ...
નવું વર્ષ... નવી શરૂઆાત
બીજાનું જોઈ જોઈને સંકલ્પ લેતાં હો તો પણ કમ સે કમ જાત માટે લીધેલાં વચન પૂરાં કરો... કોઈ ભાર રાખ્યા વગર
ગરમાવો અને બાર ર્માહનાની ઊર્જા મેળવવી છે?
શિયાળામાં શરીરને નીરોગી રાખે છે આ પાક અને વસાણાં.
પારાવાર સંઘર્ષ બન્યો અખૂટ શક્તિનો સ્રોત!
જન્મથી જ નિઃસહાય આ મહિલા બીજાનો સહારો બનવાનો નિશ્ચય કરીને બેઠી. શરીરથી દિવ્યાંગ, પણ મનથી મક્કમ એવાં ૬૨ વર્ષનાં આ સન્નારી અન્યોનાં સપનાં સાકાર કરવા જહેમત ઉઠાવી રહ્યાં છે.
જડીબુટ્ટીના જાણતલ કરે છે ઉપચાર
જંગલની કીમતી વનસ્પતિથી પ્રાચીન પદ્ધતિએ આરોગ્ય સારવાર કરતા આદિવાસી વૈદું ભગતનાં નામ-કામ બહુ અજાણ્યાં નથી.એમની સસ્તી અને કારગત ઔષધિય ચિકિત્સાકળાને હવે સરકારી પીઠબળ પણ મળી રહ્યું છે.
ત્રીજી રાજકીય ઈનિંગ્સમાં બાપુ કેટલા સફળ થશે?
૮૪ વર્ષના શંકરસિંહ વાઘેલા હવે ‘પ્રજાશક્તિ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી' નામે નવો રાજકીય પક્ષ લઈને ફરી વાર ગુજરાતના રાજકીય રણમેદાનમાં કૂદ્યા છે. બાપુનો આ રાજકીય દાવ ખરેખર છે શું?
લેભાગુ ભૂવા-તાંત્રિક હજી કેટલાને ખુવાર કરશે?
ચમત્કાર અને પરચાની વાતો પ્રસરાવી પૈસા, પદ, પ્રતિષ્ઠા અપાવવાનો તથા અસાધ્ય બીમારીની સારવાર કરી આપવાનો દાવો કરતા તાંત્રિક અને ભૂવા ગુજરાતમાં વધતા જાય છે. આવી અંધશ્રદ્ધા ડામવા કાયદો છે, તેમ છતાંય લોકો એમની જાળમાં ફસાયા જ કરે છે. હદ તો એ છે કે હમણાં આવો એક ભૂવો અમદાવાદની હૉસ્પિટલમાં એક દરદીના ‘ઈલાજ’ માટે પહોંચી ગયો!
પાનખરનું પ્લાનિંગ અને એકલતાના કિનારા
આપણે ત્યાં વૃદ્ધોની વસતિ સામાન્ય રીતે મોટી છે અને આરોગ્યસંભાળ ને સુવિધાને કારણે એમાં ઉમેરો થઈ રહ્યો છે. લોકોની આવરદા તો વધી છે, પરંતુ અનેક શારીરિક, મનોવૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક પરિવર્તનોનો સામનો કરવો પડતો હોવાથી બધા પોતાની ભાવના અને ખુશીથી જીવી શકતા નથી. એમાંના ઘણા લોકો વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલતા અને હતાશાનો અનુભવ કરે છે.