માનવશરીરનું રક્ત જમા કરતી ને જરૂરતમંદોને પૂરું પાડતી બ્લડ બૅન્કથી લઈને આંખોને રોશની આપતી આઈ બૅન્ક તથા માતાનું દૂધ કે વીર્ય સંઘરતી બૅન્કો એ આર્થિક વહેવારો સિવાયની બૅન્કો છે. થોડાં વર્ષ પહેલાં ગુજરાતની પ્રથમ બોન (હાડકાં) બૅન્ક અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં શરૂ થઈ ને તત્કાળ બંધ થઈ ગઈ. આવી અનોખી બૅન્કોની યાદીમાં સ્કિન બૅન્કનું પણ નામ આવે, જ્યાં માનવશરીરની ત્વચાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી જાળવણી થાય છે. જાણીને નવાઈ લાગે કે ત્વચા એ માનવશરીરનું સૌથી મોટું અવયવ છે અને શરીર ના કુલ વજનનો પંદરેક ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. ત્વચાદાન દ્વારા મેળવાતી ચામડી આ બૅન્કમાં જમા કરી દાઝી ગયેલા કે અકસ્માતમાં ઈજા પામેલા લોકોને અથવા તો કૅન્સરના દરદીને આપવામાં આવે છે.
ત્વચાનાં આઠ પડમાંથી ત્વચાદાન માટે બાહ્ય પડ (એપિડર્મિસ) લેવામાં આવે છે. દેશની પ્રથમ સ્કિન બૅન્ક ૧૯૭૨માં ડૉ. મનોહર કેસવાનીએ મુંબઈમાં શરૂ કરી હતી. અત્યારે દેશમાં પચ્ચીસથી વધુ સ્કિન બૅન્ક છે, જેમાંની આઠ તો મુંબઈની સ્કિન બૅન્કે જ શરૂ કરાવી છે. ગુજરાતમાં ત્રણ સ્કિન બૅન્ક છે. સૌપ્રથમ સ્કિન બૅન્ક ખાનગી ધોરણે રાજકોટ માં ૨૦૨૧ના જાન્યુઆરીમાં શરૂ થઈ. બીજી સ્કિન બૅન્ક અનુક્રમે રાજકોટ અને અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં શરૂ થઈ.
અમદાવાદની સ્કિન બૅન્કના વડા અને સિવિલ હૉસ્પિટલના બર્ન્સ ઍન્ડ પ્લાસ્ટિક સર્જરી વિભાગના પ્રાધ્યાપક ડૉ. જયેશ સચદે કહે છે: ‘બ્રેન ડેડ વ્યક્તિના શરીરમાંથી આંખ, કિડની, હૃદય, ફેફસાં, પેન્ક્રિયાઝ અને આંતરડું લઈ એનું જરૂરતમંદના શરીરમાં પ્રત્યારોપણ (ટ્રાન્સપ્લાન્ટ) થાય છે એ જ રીતે મૃત વ્યક્તિના પગના પાછળના ભાગ અને પીઠમાંથી ત્વચાનું બાહ્ય પડ મૃત્યુના છ કલાકમાં લઈ શકાય. એ સમયે પ્લાસ્ટિક સર્જન અને નર્સિંગ ટીમ મૃતકની ત્વચા અને થોડુંક લોહી લે. ત્વચા ગ્લિસરોલમાં જાળવી એની બૅક્ટેરિયલ અને ફંગસ ટેસ્ટ તથા લોહીની એચઆઈવી, હેપેટાઈટિસ બી અને સી, વગેરે ટેસ્ટ થાય.'
Bu hikaye Chitralekha Gujarati dergisinin May 20, 2024 sayısından alınmıştır.
Start your 7-day Magzter GOLD free trial to access thousands of curated premium stories, and 9,000+ magazines and newspapers.
Already a subscriber ? Giriş Yap
Bu hikaye Chitralekha Gujarati dergisinin May 20, 2024 sayısından alınmıştır.
Start your 7-day Magzter GOLD free trial to access thousands of curated premium stories, and 9,000+ magazines and newspapers.
Already a subscriber? Giriş Yap
મિડલ ચાઈલ્ડ સિન્ડ્રોમઃ ન અહીંના... ન ત્યાંના
પરિવારના સૌથી મોટા અને સૌથી નાના બાળકને ઘણા ‘વિશેષાધિકાર’ મળે છે, પણ...
નવું વર્ષ... નવી શરૂઆાત
બીજાનું જોઈ જોઈને સંકલ્પ લેતાં હો તો પણ કમ સે કમ જાત માટે લીધેલાં વચન પૂરાં કરો... કોઈ ભાર રાખ્યા વગર
ગરમાવો અને બાર ર્માહનાની ઊર્જા મેળવવી છે?
શિયાળામાં શરીરને નીરોગી રાખે છે આ પાક અને વસાણાં.
પારાવાર સંઘર્ષ બન્યો અખૂટ શક્તિનો સ્રોત!
જન્મથી જ નિઃસહાય આ મહિલા બીજાનો સહારો બનવાનો નિશ્ચય કરીને બેઠી. શરીરથી દિવ્યાંગ, પણ મનથી મક્કમ એવાં ૬૨ વર્ષનાં આ સન્નારી અન્યોનાં સપનાં સાકાર કરવા જહેમત ઉઠાવી રહ્યાં છે.
જડીબુટ્ટીના જાણતલ કરે છે ઉપચાર
જંગલની કીમતી વનસ્પતિથી પ્રાચીન પદ્ધતિએ આરોગ્ય સારવાર કરતા આદિવાસી વૈદું ભગતનાં નામ-કામ બહુ અજાણ્યાં નથી.એમની સસ્તી અને કારગત ઔષધિય ચિકિત્સાકળાને હવે સરકારી પીઠબળ પણ મળી રહ્યું છે.
ત્રીજી રાજકીય ઈનિંગ્સમાં બાપુ કેટલા સફળ થશે?
૮૪ વર્ષના શંકરસિંહ વાઘેલા હવે ‘પ્રજાશક્તિ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી' નામે નવો રાજકીય પક્ષ લઈને ફરી વાર ગુજરાતના રાજકીય રણમેદાનમાં કૂદ્યા છે. બાપુનો આ રાજકીય દાવ ખરેખર છે શું?
લેભાગુ ભૂવા-તાંત્રિક હજી કેટલાને ખુવાર કરશે?
ચમત્કાર અને પરચાની વાતો પ્રસરાવી પૈસા, પદ, પ્રતિષ્ઠા અપાવવાનો તથા અસાધ્ય બીમારીની સારવાર કરી આપવાનો દાવો કરતા તાંત્રિક અને ભૂવા ગુજરાતમાં વધતા જાય છે. આવી અંધશ્રદ્ધા ડામવા કાયદો છે, તેમ છતાંય લોકો એમની જાળમાં ફસાયા જ કરે છે. હદ તો એ છે કે હમણાં આવો એક ભૂવો અમદાવાદની હૉસ્પિટલમાં એક દરદીના ‘ઈલાજ’ માટે પહોંચી ગયો!
પાનખરનું પ્લાનિંગ અને એકલતાના કિનારા
આપણે ત્યાં વૃદ્ધોની વસતિ સામાન્ય રીતે મોટી છે અને આરોગ્યસંભાળ ને સુવિધાને કારણે એમાં ઉમેરો થઈ રહ્યો છે. લોકોની આવરદા તો વધી છે, પરંતુ અનેક શારીરિક, મનોવૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક પરિવર્તનોનો સામનો કરવો પડતો હોવાથી બધા પોતાની ભાવના અને ખુશીથી જીવી શકતા નથી. એમાંના ઘણા લોકો વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલતા અને હતાશાનો અનુભવ કરે છે.
માનું દૂધ પણ અમૃત સમાન રહ્યું નથી!
નવજાત શિશુનો પહેલો આહાર એટલે એની જનેતાનું દૂધ. એ દૂધ જે બાળક માટે અનેક વ્યાધિ સામેનું ટૉનિક પણ છે. જો કે હવે એવો દાવો કરી શકાય એમ નથી. હવા અને પાણીમાં ઠલવાતાં વિષારી તત્ત્વો તથા કેમિકલ્સ કોઈ ને કોઈ રીતે આપણા શરીરમાં પહોંચે છે. એ પ્રમાણ એટલું વધી ગયું છે કે એનાથી તો હવે માતાનું દૂધ સુદ્ધાં અભડાઈ ગયું છે.
સંવેદનશીલ સાહિત્યકારના મનોજગતમાં ડોકિયું
સામાજિક નિસબત સાથે લલિત સાહિત્યનું સંતુલન જાળવી સાતત્યથી સર્જન કરતાં હિમાંશી શેલતને પ્રતિષ્ઠિત ‘કુવેમ્પૂ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર' જાહેર થયો છે ત્યારે આ...